Cumhuriyete giden yolda Osmanlı toplumunun yenileşme döneminden geçtiği, özellikle Meşrutiyet devrinden itibaren sosyal hayatında ve hukukî yapısında yenileşme hareketleri gerçekleştirdiği belirtilmektedir. Bu süreçteki dönüm noktaları arasında Sened-i İttifak, 1839 yılında ilân edilen Tanzimat Fermanı ile padişahın yetkilerinin sınırlandırılması ve kanun üstünlüğünün ortaya çıkması, ayrıca 1876 yılındaki I. Meşrutiyet'in ilânıyla anayasalı dönemin başlaması yer almaktadır. Ancak I. Meşrutiyet Anayasası devlet şeklini monarşi dışına taşıyamamış, saltanat babadan oğula intikal etmiştir ve hâkimiyet millete değil Osmanlı soyuna aitti. Batı'lı mânâda anlam kazanamayan "Millî Hâkimiyet" kavramı ise siyasî hayatımıza Atatürk ile birlikte girmiştir.