Question

Osmanlı Devleti armasındaki semboller ne anlama gelir?

Answer 1

Osmanlı arması, bir devleti, hanedanı ya da şehri anlatan ve resimler, harfler ile şekillerden oluşan bir işarettir. Osmanlı armasının üzerindeki semboller ve anlamları şunlardır:

• En tepe: Bir güneş şekli ve güneş ışıkları ile güneş şeklinin ortasında dönemin hükümdarının tuğrası yer alır.
• Hilal ve yazı: Güneşin altında yukarıya açık hilal üzerinde Arapça “Osmanlı devletinin hükümdarı olan … han, Allah’ın Muaffak kılması ve yardımına dayanır ve öylece hüküm sürer.” anlamına gelen bir söz bulunur.
• Kalkan motifi: Armanın tam göbeğinde yer alan aynalıklı kalkanın çevresinde 12 burcu temsil eden 12 adet yıldız yer alır. Kalkanın hemen üzerinde devletin kurucusu Osman Gazi’yi temsil eden bir sorguç vardır.
• Sağ yan: Renkli armalarda kırmızı ile gösterilen Osmanlı sancağı ve sancak yönüne doğru uzanan ok, baltacıklar ocağının kullandığı tek taraflı çift yüzlü teberler, mızrak, el sperlikli tören kılıcı, ağızdan dolma top, savaş kılıcı, bozdoğan (gürz) ve savaş ilanını ile mehterhaneyi temsil eden boynuzdan yapılan boru yer alır.
• Sol yan: Hilafet sancağı (arma üzerinde hemen daima yeşil renkte gösterilmiş ve bazen üzerine üç hilal kondurulmuştur) ve bu yöne uzanan süngü takılmış tüfek, tek yüzlü teber, toplu tabanca, topuz başlı asa, adaleti temsil eden terazi ve kitap şekilleri (Kuran-ı Kerim ile kanun kitabı) bulunur.
• Çiçekler ve Çapa: Hilafet sancağının altındaki buket arasında manevi ilhamlar sebebiyle bulunan güller Osmanlı’nın estetik yönünü gösterir; buketin hemen altında yer alan çapa ise denizciliğin sembolüdür.
• Alt kısım: Kalkanın alt yanında dik duran borazan mızıka takımını, çaprazlama duran tirkeş (ok kuburu, sadak) ile meşale gece donanmalarını ve ok müsabakalarını hatırlatır. Armanın alt tarafını boydan boya süsleyen inci defne yaprakları ve çiçek motifleri arasından İmtiyaz nişanı, Mecidi nişanı, İftihar nişanı, Osmanlı nişanı ve Şefkat nişanı olmak üzere beş madalya sarkar.

Answer 2

Osmanlı Devleti arması ve kullanılan renklerin anlamları şu şekildedir:

• Yeşil: Dirilik, tazelik, gençlik
• Sarı: Merkez, hükümranlık
• Kırmızı: Tanrı, koruyucu ruh, ocak (ev), dirlik, bağımsızlık, hürriyet

Türk tarihinde renkler aynı zamanda yönleri ifade etmek için kullanılmıştır:

• Kara: Kuzey
• Kızıl (Al): Güney
• Gök (Yeşil): Doğu
• Ak: Batı

Türklerde beyler zümresinin simgesi olarak bu renkler sancaklarda kullanılmış, özellikle Selçuklular döneminde yeşil, sarı ve kırmızı sancaklar önemli hükümranlık sembolleri olmuştur. Büyük Selçuklu İmparatorluğu'nun bayrağı da bu renklerden oluşuyordu.

1935 yılında Altaylarda VII-XI. yüzyıllarda yaşamış Türk beylerinin mezar kazılarında üç renkli ipekli elbiseler bulunmuş, bu renklerin hem milli hem de dini değer taşıdığı ortaya konmuştur.

İranlı alim Abdülcelil el Kazvini'nin 12. yüzyılda yazdığı Kitab'un Nakz adlı eserinde, Selçuklu sultanlarının yüzbin asker topladığında siyah sancak kullanmadıkları, yeşil, sarı ve kırmızı sancakların kullanıldığı belirtilmiştir.

Osmanlı ordusunda da sancaklar, bayraklar ve tuğlarda yeşil, sarı ve kırmızı renkler taşınmıştır.