Plato nedir?

Question

Plato çevresindeki coğrafi koşullara göre yüksekte olan ve sular tarafından parçalanmış olan geniş düzlüklerdir. Türkiyedeki platolar büyük alanlar kaplarken sayıları oldukça fazladır.

Answer 1

Plato, coğrafyada çevresindeki alçak bölgelere göre daha yüksekte yer alan, geniş ve nispeten düz ya da hafif dalgalı yüzeylere sahip geniş arazi şekillerine verilen isimdir. Genellikle bir veya daha fazla kenarından dik yamaçlarla (fay basamakları veya aşınım yüzeyleri) çevresinden ayrılırlar. Sizin de belirttiğiniz gibi, Türkiye'deki platolar oldukça yaygındır ve büyük alanlar kaplar.

Platoların temel özelliklerini ve oluşum süreçlerini şöyle açıklayabiliriz:

• Yükseklik ve Düzlük: Platolar, çevrelerindeki ovalara ve vadilere göre daha yüksekte bulunurlar. Ancak bu yüksekliğe rağmen, üst kısımları genellikle düz veya hafif engebeli bir yapıya sahiptir. Bu durum, onları dağlardan ayıran önemli bir özelliktir.
• Sular Tarafından Parçalanma (Yarılma): Birçok plato, zamanla akarsular tarafından derince yarılmış ve vadilerle parçalanmış olabilir. Bu duruma "yarılmış plato" denir. Akarsular, platonun düz yüzeyinde akarken, zamanla zemini aşındırarak derin vadiler oluşturur ve platonun bütünlüğünü bozar. Türkiye'deki birçok plato bu özelliğe sahiptir. Örneğin, İç Anadolu'daki platoların bazı kesimleri akarsular tarafından yarılmıştır.
• Oluşum Şekilleri: Platolar farklı jeolojik süreçlerle oluşabilirler:
  • Tektonik Platolar: Yer kabuğunun geniş alanlarının tektonik hareketlerle (dağ oluşumu hareketleri gibi) yükselmesiyle oluşurlar. İç Anadolu Platoları bu türden oluşuma örnektir.
  • Volkanik Platolar: Volkanik patlamalar sonucu yayılan lavların geniş alanları kaplayıp soğuması ve düzleşmesiyle meydana gelirler. Türkiye'deki Erzurum-Kars Platosu, bu tür volkanik lav platolarına güzel bir örnektir.
  • Aşınım Platoları (Peneplenler): Uzun jeolojik süreçler boyunca akarsular ve diğer dış kuvvetlerin yüksek dağlık alanları aşındırıp neredeyse düz bir hale getirmesi ve daha sonra bu düzleşmiş yüzeyin yeniden yükselmesiyle oluşabilirler.

Türkiye'deki platoların coğrafi ve ekonomik önemi oldukça büyüktür. Genellikle tarım (özellikle tahıl ve baklagiller) ve hayvancılık (büyükbaş ve küçükbaş hayvan otlatma) faaliyetleri için elverişli alanlar sunarlar. Yaz aylarında serin ve otlak bakımından zengin olmaları nedeniyle yaylacılık faaliyetleri için de kullanılırlar. İç Anadolu, Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu Bölgeleri, Türkiye'deki en geniş ve önemli platolara ev sahipliği yapar. Örneğin, Haymana, Bozok, Uzunyayla, Erzurum-Kars ve Gaziantep Platoları, hem coğrafi güzellikleri hem de ekonomik katkılarıyla öne çıkar.

Answer 2

PLATO:

Yayla, (Plato) yüksek yerlerdeki derin akarsu vadileriyle yarılmış düzlükler halinde bir coğrafî yeryüzü şekli. Yükseklikleri beş yüz metreden birkaç bin metreye kadar çıkabilir. Örneğin Türkiyedeki Erzurum- Kars yaylasının yüksekliği 2000 metre civarında (1800 m) olmasına rağmen Orta Asyada bulunan Pamir Yaylasının yüksekliği 4000 m civarındadır.

Dünyada en geniş ve yüksek plato Tibet Platosudur. Dünyanın çatısı (roof of the world) olarak isimlendirilir. Tibet Platosu 2,5 milyon km karelik bir alanı kapsar ( Fransa veya Teksasın dört kat büyüklüğündedir) ve deniz seviyesinden ortalama yüksekliği yaklaşık 16.400 ayak (feet) (5.000 mt) dir.Plateau - The shape of the land, Forces and changes, Spotlight on famous forms, For M "Plateau" at scienceclarified.com Yükseklikleri 26.248 ayak(feet) (8.000 mt) den daha fazla olan 14 dağ ve yükseklikleri 22.967 ayak (feet) (7.000 mt) dan daha fazla olan yüzlerce dağ içermektedir. Yarlung Zangbo nehri plato içinde karşıdan karşıya akmakta ve Dünyada en derin kanyon olan 'Yarlung Zangbo Grand Canyon' unu kesmektedir. Plato jeolijik aktifitelerini günümüzde hala sürdürmekte ve her yıl ortalama olarak 0,04 inç (0,1 santimetre) yükseklik kazanmaktadır.

Kaynak: http://www.msxlabs.org/forum/soru-cevap/339979-plato-nedir.html#ixzz2CDC5Jlt5

Answer 3

—Akarsular tarafından derin vadilerle parçalanmış düz veya hafif engebeli yüksek düzlüklere plato denir.

Plato: Fiziki coğrafya terimidir. Yer şeklini ifade eder. Çevresine göre alçakta kalmış, akarsularca parçalanmış dalgalı ve eğimli geniş düzlüklerdir.

Answer 4

Plato,akarsular tarafından derin yarılmış çevresine göre yüksek olan geniş düzlüktür.

Answer 5

<p>Plato çevresindeki coğrafi koşullara göre yüksekte olan ve sular tarafından parçalanmış olan geniş düzlüklerdir. Türkiyedeki platolar büyük alanlar kaplarken sayıları oldukça fazladır. Platolar genel olarak kıtaların oluşumu sırasında yükseltilerin oluşması ile meydana gelmiştir.</p>
<p>Türkiyedeki plato örnekleri ise şunlardır;</p>
<p>İç Anadolu bölgesindeki platolar;</p>
<ul>
<li>Obruk Platosu</li>
<li>Cihanbeyli platosu</li>
<li>Bozok platosu</li>
<li>Uzun yayla platosu</li>
</ul>
<p>Doğu Anadolu bölgesindeki platolar;</p>
<ul>
<li>Erzurum platoları</li>
<li>Kars platoları</li>
<li>Ardahan platoları</li>
</ul>
<p>Güneydoğu Anadolu Bölgesindeki platolar;</p>
<ul>
<li>Gaziantep platosu</li>
<li>Şanlı urfa platosu</li>
<li>Diyarbakır platosu</li>
</ul>
<p>Marmara Bölgesindeki platolar;</p>
<ul>
<li>Çatalca ve Kocaeli platoları</li>
</ul>
<p>Karadeniz bölgesindeki platolar;</p>
<ul>
<li>Taşeli platosu</li>
<li>Teke platosu</li>
</ul>
<p><img class="aligncenter size-full wp-image-2176" alt="plato" src="http://www.odevbul.org/wp-content/uploads/2013/12/turkiyedeki-platolar.jpg" width="449" height="233" /></p>
<p>Platolar zengin verimliliği olan toprakları bünyesinde barındırırlar. Bu nedenle platolar üzerinde tarıma elverişli alanlar bulunmaktadır. Tarım ve hayvancılık için oldukça elverişli arazilerdir. Ayrıca platolar yayla olarakta bilinir. Yaz aylarında ortak olarak kullanılır.  Ülkemizde nüfusun en yoğun olduğu plato ise Çatalca ve Kocaeli platosudur.</p>


DEVAMI : http://www.odevbul.org/plato-nedir-turkiyedeki-plato-ornekleri.html