Ses, atmosferde kulağımız tarafından algılanabilen periyodik basınç değişimleridir. Fiziksel boyutta ses, hava, katı, sıvı veya gaz ortamlarda oluşan basit bir mekanik düzensizliktir ve bir maddedeki moleküllerin titreşmesi sonucunda oluşur.
Sesin temel özellikleri şunlardır:
- Kaynak ve Yayılma: Ses veren her madde bir ses kaynağıdır. Sesler kaynaktan aldığı enerjilerle titreşerek yayılır. Ses mekanik bir dalga olduğu için yayılması için bir ortama ihtiyaç duyar; bu nedenle boşlukta yayılmaz.
- İlerleme Şekli: Ses dalgaları ortamlarda sıkışma ve genleşme şeklinde boyuna ilerleyen dalgalardır. Basınçları olup girişim sonucu vuru oluştururlar.
- Temel Büyüklükler: Sesin bir frekansı, boyu, periyodu ve hızı bulunmaktadır. Bir saniye içerisindeki titreşim sayısına sesin frekansı denir ve birimi Hertz (Hz)'dir. Dalga boyu, bir ses dalgasının oluşması için sesin aldığı yoldur.
- Hız: Sesin hızı normal koşullarda havada 340 m/s, suda 3000-5000 m/s, tahtada 4000-6000 m/s ve çelikte 8000 m/s'dir.
Frekanslarına göre ses türleri şunlardır:
- Çok Alçak Frekanslı Ses (İnfrasonik): Sesberi veya infrasound olarak nitelendirilen bu seslerin frekansı 20 Hz'den azdır. İnsan kulağının duyamayacağı kadar düşüktür. Filler gibi bazı hayvanlar bu frekansları algılayabilir.
- İnsan Kulağının Duyma Sınırları: İnsan kulağı teorik olarak 20 Hz ile 20.000 Hz arasını duysa da, en iyi 250 Hz ve 3000 Hz arasındaki konuşma frekansı bölgesini duyar.
- Çok Yüksek Frekanslı Ses (Ultrasonik): Frekansı 20.000 Hz'in üstünde olan sesöte veya ultrasound seslerdir. Hayvanlar 20.000 Hz'den yukarısını duyabilirler. Örneğin, frekansı 16000 ile 22000 Hz arasında olan Galton köpek düdüğü, köpek terbiyeciliğinde ve köpeklerin uzak tutulmasında kullanılmaktadır.