Question

Osmanlı Devleti'nde akçe nedir ve nasıl kullanılmıştır?

Answer 1

Kurustan evvel Osmanlı para birimi olarak kullanılan para, akçedir. Osmanlı Devleti tarihinde ilk defa basılan akçelere, bu devletin kurucusunun adına izafeten Akçe-i Osmanî ismi verilirdi. Bu paranın millî ve hususî bir unvanla anılması aynı zamanda saltanat hükûmetinin teşekkül ettiğine dair bir işaretti.

Akçe ile İlgili Bazı Tabir ve Deyimler

• Akçe-i Osmanî: Kurustan evvel Osmanlı para birimi olarak kullanılan paradır. Yavuz Selîm Han'ın saltanatının sonuna kadar Osmanî adı kullanılmış, devlet memurlarına verilecek maaşların tayin ve tahsisinde akçe tabiri kullanılınca bu isim kullanılmaz olmuştur. İkinci Osman Han devrinde yeniden on akçelik Osmanî paralar bastırıldığı için tekrar kullanılmaya başlanmıştır. Eski akçe, dirhemin dörtte biri olduğu hâlde, on akçelik para bir dirhem idi.
• Akçe tahtası: Sarrafların ve resmî dairelerdeki veznedarların üzerinde para saydıkları, ucu açık, kenarlı ve ucuna doğru darlaşıp oluk hâlinde uzun bir tahtadır.
• Akçe farkı: Çeşitli devletlerin paralarını veya bir devletin çeşitli paralarını değiştiren sarrafların, iki paranın değişimi neticesinde hâsıl olan farka verilen isimdir. Ayrıca devlet tarafından iki paranın değişimi neticesinde hazîneye gelir kaydedilmek üzere alınan farka da bu ad verilirdi.
• Akçe başı: İç borçlanma karşılığı olarak re'sülmâl, güzeste ve akçe başı adıyla akçe farkına benzer bir fark ödenirdi.

Answer 2

Akçe, Osmanlı İmparatorluğu'nun uzun süre kullandığı gümüş esaslı bir para birimidir. Osmanlı'da çeşitli dönemlerde farklı merkezlerde değişik nitelikte ve ağırlıklarda akçeler basılmıştır. Özellikle Üçüncü Selim, Dördüncü Mustafa, İkinci Mahmud gibi padişahlar döneminde paralar üzerinde yer alan yazılar ve yer adları farklılık göstermiştir.

1809 yılında altının piyasa değerinin artması üzerine, mevcut paraların değeri yeniden düzenlenmiş, 1833'te yeni paralar çıkarılmıştır. Birinci Abdülmecid döneminde ise para sisteminde ciddi reformlar yapılmış, İngilizlerin 22 ayar altını esas alan altın paralar basılmış ve ilk defa kağıt para tedavüle sokulmuştur. Ancak daha sonra kağıt paradan vazgeçilmiştir.

Sultan Abdülaziz ve Sultan İkinci Abdülhamid dönemlerinde ise altın ve gümüş paralarla birlikte farklı değerlerde kağıt paralar basılmıştır. Bu kağıt paralar zamanla değer kaybetmiş, bunun üzerine para istikrarını sağlamak için İngiltere'den borç alınmıştır.

Akçe, Osmanlı parasının temelini oluşturmuş, daha sonra farklı tür ve ağırlıklarda para birimleri ile birlikte kullanılmıştır. Ayrıca, 1898 yılında gümüş ve bakır karışımı metelik denilen paralarda basılmıştır.

Answer 3

Akçe, Osmanlı İmparatorluğu döneminde kullanılan, genellikle gümüşten yapılan küçük bir para birimidir.

Answer 4

Akçe: Gümüş sikke demektir. Akçe'nin altından olanına ise sikke-i hasene denir. Osmanlı Devleti’nde ilk bakır akçe Osman Bey zamanında bastırılmış, Orhan Bey zamanında ise akçe gümüş olarak bastırılmıştır.

Answer 5

Akçe, Osmanlı Devleti'nde kullanılan gümüş bir sikke türüdür. Osmanlı parasının temel birimi olan akçe, ekonomi ve ticarette önemli bir rol oynamıştır.