Zarf (Belirteç) Nedir?
Fiillerin niteliğini bildiren sözcüklere zarf denir. Kısaca zarflar fiillerle ilgili sözcüklerdir. Bunun dışında, sıfatın, adlaşmış sıfatın veya başka bir zarfın derecesini bildiren zarflar da vardır. Zarflar beş gruba ayrılır:
1. Durum Zarfları
Fiilin durumunu yani nasıl yapıldığını bildiren sözcüklerdir. Fiile sorulan “nasıl” sorusuna cevap verir. Örnekler:
- O, hızlı koşardı. (Nasıl koşardı?)
- Çok tatlı gülümsüyor. (Nasıl gülümsüyor?)
- Bu günler zor geçecek. (Nasıl geçecek?)
2. Zaman Zarfı
Fiilin ne zaman yapıldığını bildiren ve fiile sorulan “ne zaman” sorusuna cevap veren sözcüklerdir. Örnekler:
- Tatilden dün dönmüşler.
- Akşama bizde toplanıyoruz.
- Artık buradan gitmelisin.
3. Yer - Yön Zarfı
Fiilin yöneldiği yeri bildiren, fiile sorulan “nereye” sorusuna cevap veren ve ek almayan sözcüklerdir. Örnekler:
- “Yukarı çık, ben de geliyorum.”
- Aşağı indi.
- Öte gitti.
- Geri geldi.
- Beri geldi.
- İleri gitti.
- Dışarı çıktı.
- İçeri girdi.
4. Azlık - Çoklık (Miktar) Zarfları
Fiilin, sıfatın, zarfın veya adlaşmış sıfatın miktarını bildiren ve “ne kadar” sorusuna cevap veren sözcüklerdir. Örnekler:
- “Pastadan biraz alabilir miyim?”
- “Çok güzel bir kitaptı.” (Sıfatın derecesini bildirir.)
- “Çok hızlı koşuyor.” (Zarfın derecesini bildirir.)
- “Bu plan en yaşlılar da göz önüne alınarak hazırlandı.” (Adlaşmış sıfatın derecesini bildirir.)
5. Soru Zarfı
Cümlelerde zarfları bulmak için kullanılan ve “nereye” hariç diğer soru sözcüklerinden oluşan zarflardır. Örnekler:
- Nasıl bu kadar güzel konuşuyor?
- Gittiği yerden ne zaman dönecek?
- Ne kadar hızlı yüzüyor?
- Neden söz vermesine rağmen gelmiyor?
- Ne gülüp duruyorsun iki saattir?