Kuvars, kristalize silika (SiO2) mineralidir. Oldukça geniş bir alanda yayılmıştır ve sadece damarlar veya ayrılmış kütleler halinde değil, aynı zamanda volkanik kayaların yapısında da bulunur. Kum ve kum taşlarının büyük bir kısmını oluşturur. Renksiz, cam gibi duru ve saydamdır. Kristalleri, çeşitli karışımlara bağlı olarak renklenir ve özel isimler alır.
Renkli kuvars türleri süs taşları olarak mücevher yapımında kullanılır. Örneğin ametist ve sitrin gibi türler popülerdir. Cam durusu kaya kristali ise bazı optik aletlerde ve elektroniğin devre elemanı olarak kullanılır. Kuvars, özellikle elektronik osilatörlerde rezonans elemanı olarak görev yapar. Saatlerde, vericilerde ve hassas elektronik devrelerde kullanımı yaygındır.
Adi kuvars bileme ve cilalama ile cam ve porselen yapımında değerlendirilir. Eritilmiş kuvars, termik genleşme katsayısının düşük olması sebebiyle ısıya dayanıklı cam yapımında kullanılır. İnce tel halinde çekilen kuvars ise hassas aletlerde, örneğin aynalı galvanometrelerde kullanılır. Ayrıca zımpara taşı ve kum tozu olarak taş, ahşap ve deri işlemeciliğinde fayda sağlar. Tozu sabuna katıldığında ise yıkama malzemesi olarak işlev görür.
Kuvars türlerinin sertlik derecesi yaklaşık 7 olup, pencere camını çizebilecek kadar serttir. Yoğunluğu ise yaklaşık 2,6 g/cm3'tür. Kristalleşme şekli romboedrik olup, genellikle her yüzeyinde altı kenarlı piramit bulunan, altı kenarlı prizma şeklindedir.
Süs taşı olan önemli kuvars türleri şunlardır:
- Renksiz saydam kuvars (dağ billuru)
- Sarı ile kahverengimsi renklerde sitrin
- Menekşe renkli ametist
- Kahverengi veya koyu gri renkte dumanlı kuvars
- Siyah veya koyu kahverengimsi morion
- Kırmızımsı kahverengi yassı kuvars
- Beyaz renkte mat kuvars
- Açık yeşil renkte kloritli kuvars
Birçok kuvars kristali, içinde su gibi sıvılarla dolu boşluklar içerebilir. Ayrıca içinde hava borucukları da olabilir. "Kedi gözü" olarak adlandırılan kuvars türü, paralel amiant lifleri içerir ve farklı renklerde olabilir. Dumanlı kuvars genellikle demir içeren pul ve tabakalarla hafif parıltılı bir görünüme sahiptir.
Kalseduan türleri:
- Adi cins kalseduan: Süt beyaz, gri, açık mavi ve sarımsı renklerde, saydam veya mat
- Mavi kalseduan: Gök mavisi renk
- Krisopras: Çimen yeşili renk
- Karneol: Açık kırmızımsı renk
- Plazma: Koyu ve açık yeşil renkler
- Kan rengindeki jaspis: Kan damlaları gibi görünüm
- Ahat: Lifli veya dalgalı, Sicilya’daki bir nehirden adını almış
Ahat türleri arasında oniks (siyah-beyaz damarlı akik), sardoniks (beyaz ve kahverengi damarlı akik) ve karneoloniks (beyaz ve kırmızı damarlı akik) bulunur. Süt beyaz kuvars porselen sanayinde kullanılır.