18.5k gösterim

düzenledi

Cümle, bir yargı bildiren sözcük veya sözcük grubudur. Cümlenin temel ögeleri özne, yüklem ve tümleçtir.

6 Cevap

0 oy
 
En İyi Cevap

Yüklem: Cümledeki işi, oluşu, hareketi veya yargıyı bildiren çekimli ögedir. Cümlenin temel ögesidir ve yüklem olmadan cümle oluşmaz. Örnek: "Ahmet geldi." — "geldi" kelimesi yüklemdir.

Özne: Yüklemin bildirdiği işi, oluşu veya durumu yapan (veya olan) ögedir. "Kim?" veya "Ne?" sorularına cevap verir. Örnek: "Ben sabah süt içtim." — "ben" öznedir.

Tümleç (Dolaylı Tümleç): Yüklemin yöneldiği, bulunduğu veya çıktığı durumu gösteren ögedir. "-e, -de, -den" hal eklerini alır. Örnek: "Bugün okula gittim." — "okula" dolaylı tümleçtir.

Diğer ögeler: Nesne (yüklemin etkilediği öge), zarf tümleci (durum, zaman, miktar bildirir), edat tümleci.

+2 oy

Tümleç:Tümleç cümlenin öğelerinden biridir. Tümleç yüklemin yöneldiği, bulunduğu, çıktığı durumu gösterir. Yükleme –e, -de,-den hal eklerinden birini alarak sorulan sorulara cevap veren sözcüklere ya da sözcük öbeklerine dolaylı tümleç denir.

Soruların ve cevapların aynı ekleri alması gerekir. Dolaylı tümleci diğer öğelerden ayıran özellik de budur. Örneğin; seninle öğlene buluşalım sorusunda ki altı çizili kelime cümlenin dolaylı tümlecidir. Yorgunluğundan konuşamıyoruz sorusunda ki yorgunluğundan cümlenin öğesidir.

Özne:Özne Nedir ? (Tanımı) : Yüklemde bildirilen işi, oluşu, hareketi, durumu, kılışı yerine getiren; hakkında bilgi ve haber verilen öğedir. Yani yapanı veya olanı karşılayan unsurdur.

Çocuklar bahçede oyun oynuyorlar.
Elimdeki defter yere düştü.

Kural : Özne, yükleme sorulan “ne?, kim?” sorularının cevabıdır.

Örnekler:
Göçmen kuşlar yine yolculuğa başladı.
─Kim? / Kim başladı? / Başlayan kim?
─Göçmen kuşlar

Yüklem:1. Cümlede oluş, iş ve hareket bildiren kelime veya kelime grubu, haber, mahmul:
Örnek:
"Çocuk çalışkandır" ve "Çocuk çok çalışır" örneklerinde "çalışkandır" ve "çalışır" birer yüklemdir.

2. Mantıkta Bir konu için olumlanan veya inkâr edilen şey, mahmul.

0 oy
CÜMLENİN ÖGELERİDİR
+1 oy

YÜKLEM:Cümledeki işi, hareketi, yargıyı bildiren çekimli unsura yüklem denir. Yükleme, cümlede yargı bildiren çekimli öge de diyebiliriz. Yüklem, yukarıda belirttiğimiz gibi, cümlenin temel ögesidir. Yani yüklem olmadan cümle de oluşmaz.

ÖZNE:Yüklemin bildirdiği iş, oluş ya da durumu yapan ve ya cümledeki olanı karşılayan ögeye özne denir. Özne, cümlenin temel ögesidir; ancak her cümlede bulunmak zorunda değildir.

Özne, fiil cümlelerinde işi yapandır. İsim cümlelerinde bir eylem bulunmadığı için özne, yüklemin bildirdiği durumda olandır. Özne, yükleme sorulan “kim, ne?” soruları ile bulunur. Ancak özellikle “ne” sorusu, nesneyi bulmak için de sorulduğundan, özne sorusunu yükleme “yapan kim, olan ne?” biçimlerinde sormamız daha doğru olur.

TÜMLEÇ:Cümlede yaklaşma, bulunma, uzaklaşma bildiren, yüklemi yer anlamıyla tamamlayan ögedir. Bu da “-e, -de, -den” ekleriyle oluşan sözcük veya sözcük gruplarıdır. Dolaylı tümleç, yükleme sorulan “kime, kimde, kimden; nereye, nerede, nereden; neye, neyde, neyden?” gibi sorularla bulunur.

0 oy
Özne,tümleç ve yüklerine ayrılmış cümle

İlgili sorular

1 cevap 152 gösterim
1 cevap 80 gösterim
20 Mart 2013 yabankazı sordu
1 cevap 301 gösterim
1 cevap 299 gösterim
21 Mart 2013 hellokity_ sordu
2 cevap 138 gösterim
20 Mart 2013 yabankazı sordu
...