Zeyd bin Hârise, Peygamber Muhammed'in azatlı kölesi ve evlatlığı olan bir sahabidir. Kur'an'da ismi anılan tek sahabilerdendir.
Yemen'de doğan Zeyd, sekiz yaşında ailesinin yanından kaçırılarak Mekke'ye götürülmüş ve köle olarak satılmıştır. Hâkim bin Hizâm tarafından alınıp halası Hz. Hatice'ye hediye edilen Zeyd, Hz. Hatice'nin Peygamberimizle evlenmesinden sonra O'na hediye edilmiştir.
Yıllar sonra ailesi tarafından izi bulunarak geri istenilmesine rağmen Peygamberimizin yanından ayrılmak istememiştir. Bunun üzerine Peygamberimiz onu evlat edindiğini ve kendisine mirasçı olduğunu bildirmiştir. Ahzâb Suresi 37. ayet öz ve üvey evlatların aynı olmadığını söyleyene kadar Zeyd bin Muhammed adıyla anılmıştır.
Müslüman olan ilk kişilerden biridir. 622 yılında hicrete katılarak Mekke'den Medine'ye göç etmiş, İslam'ı tebliğ etmek üzere Peygamberimizle birlikte Taif'e gitmiştir. Bedir, Uhud ve Hendek savaşlarına katılmıştır.
Bizans Ordusu ile yapılan Mute Savaşı'nda İslam Ordusu'nun komutanı olarak görevlendirilmiş ve bu savaşta şehit edilmiştir.