Yakın anlamlı kelimeler, anlamları birbirine çok benzeyen ancak birbirinin yerini tam olarak tutamayan kelimelerdir. Aralarında küçük bir anlam farkı (anlam ayrıntısı) vardır.
Örnekler ve aradaki fark:
- dilek – istek: ikisi de bir şeyi arzulamayı anlatır, ama "dilek" daha çok gerçekleşmesi başkasına ya da şansa bağlı olan arzuyu belirtir.
- küsmek – darılmak: ikisi de gücenmedir; "küsmek" daha uzun süreli ve konuşmayı kesecek kadar güçlüdür.
- bakmak – seyretmek: "bakmak" kısa süreli, "seyretmek" ise dikkatle ve uzun süre izlemektir.
- söylemek – konuşmak: "söylemek" belirli bir sözü iletmektir, "konuşmak" karşılıklı ve sürekli olabilir.
- gezmek – dolaşmak, ihtiyar – yaşlı, eş – arkadaş, armağan – hediye
Eş anlamlıdan farkı nedir?
- Eş anlamlı (anlamdaş) kelimeler cümlede birbirinin yerine sorunsuzca kullanılabilir: kara – siyah, okul – mektep, hediye – armağan.
- Yakın anlamlı kelimeler yer değiştirdiğinde cümlenin anlamı biraz kayar ya da kulağı tırmalar: "Doğum günümde dilek diledim" doğaldır; "Doğum günümde istek istedim" olmaz.
Nasıl anlarız? İki kelimeyi aynı cümlede yer değiştirerek deneyin. Cümlenin anlamı bozulmuyor ve kulağa doğal geliyorsa eş anlamlı, hafif bir farklılık oluşuyorsa yakın anlamlıdır.