Tam sayılı kesir, bir tam sayı ile bir basit kesrin birlikte yazıldığı kesirdir; örneğin 2 ¾. Aşağıda çözümleriyle birlikte örnek problemler var.
Problem 1 — Çıkarma
Ali ile Ahmet toplam 2 pasta yemiştir. Ali bunun 1 tam 1/5'ini yediğine göre Ahmet ne kadar yemiştir?
- Toplam: 2 = 10/5
- Ali: 1 tam 1/5 = 6/5
- Ahmet: 10/5 − 6/5 = 4/5 pasta
Problem 2 — Toplama
Bir terzi bir elbise için 2 ½ metre, bir etek için 1 ¼ metre kumaş kullanıyor. Toplam kaç metre kumaş gerekir?
- 2 ½ = 5/2 = 10/4 · 1 ¼ = 5/4
- 10/4 + 5/4 = 15/4 = 3 ¾ metre
Problem 3 — Çarpma
Bir bardağa 1 ½ su bardağı un sığıyor. 4 bardak için kaç su bardağı un gerekir?
- 1 ½ = 3/2
- 3/2 × 4 = 12/2 = 6 su bardağı
Problem 4 — Bölme
7 ½ metre kurdele, her biri 1 ¼ metre olacak şekilde kaç parçaya ayrılır?
- 7 ½ = 15/2 · 1 ¼ = 5/4
- 15/2 ÷ 5/4 = 15/2 × 4/5 = 60/10 = 6 parça
Nasıl dönüştürülür?
- Tam sayılı → bileşik: tam kısım payda ile çarpılır, paya eklenir. 2 ¾ → (2×4)+3 = 11 → 11/4
- Bileşik → tam sayılı: pay paydaya bölünür. 11/4 → bölüm 2, kalan 3 → 2 ¾
İpucu: İşlem yaparken tam sayılı kesirleri önce bileşik kesre çevirin; toplama, çıkarma, çarpma ve bölme bu hâlde çok daha kolay yapılır. Sonucu istenirse tekrar tam sayılı kesre çevirebilirsiniz.