Bağlamanın atası, Dede Korkut hikayelerinde adı sıkça geçen Kopuz'dur. Kopuz, yaklaşık 1500 yıllık bir geçmişe sahip olan ve birden çok telli saz türünü kapsayan eski bir Türk müzik aletidir. Orta Asya Türk boyları tarafından kullanılmış ve zamanla Anadolu'ya gelmiştir.
Kopuz, bağlamadan farklı olarak teknesi deriyle kaplı, perdesiz ve genellikle iki ya da üç telli bir enstrümandır. Telleri, at kılı, koyun ve kurt bağırsağından yapılmış kirişlerdir. Kopuzun Anadolu'da geçirdiği evrim sonucu, sapına perde bağlanmasıyla birlikte bağlama ortaya çıkmıştır. Türkmenler tarafından bağlama kutsal sayılan bir enstrümandır.
Bugün bağlamanın yapımı ve standart ölçüleri üzerine çalışmalar devam etmektedir. Teknesi için eskiden dut ağacı kullanılırken, günümüzde nadiren de olsa ardıç dilimler yapıştırılarak kullanılmaktadır. Göğüs kapağı için ladin veya köknar; sap için ise ceviz ve gürgen ağaçları tercih edilir.
Bağlama ve onun aile sazlarını daha iyi anlayabilmek için Kopuzun tarihçesine bakmak gerekir. İnsanlar, su kabağının üst kısmına deri gerdirip sap ekleyerek ve telleri derinin üzerinden geçiren sistemle ses kalitesini artırmışlardır. Yayla çalınan sazlara İklığ, mızrapla çalınanlara ise Kopuz denmiştir. Kopuz, mızraplı sazların atası olarak kabul edilir.
Zamanla Kopuzun deri teknesi ağaç tekneye dönüşmüş, deri yerini ahşap göğüs ve ses tablasına bırakmış, kiriş teller yerine de metal teller kullanılmıştır. Kopuz Türklerin en eski sazlarından biridir ve halen Orta Asya ile Sibirya Türk toplulukları tarafından kullanılmaktadır.
Bağlamanın adı ise ilk olarak 18. yüzyıl metinlerinde geçer. Seyahatnamesiyle tanınan Jean Benjamin de Laborde, Anadolu'da bağlamanın formunu incelemiş ve onu Çöğürüne benzer ancak daha küçük bir enstrüman olarak tanımlamıştır.