Verilen sayı dizisi: 3, 4, 6, 9, ...
Öncelikle dizinin genel terimini bulmak için terimler arasındaki farklara bakalım:
- 4 - 3 = 1
- 6 - 4 = 2
- 9 - 6 = 3
Farklar 1, 2, 3 şeklinde artmaktadır, yani farklar sabit değildir ama farkların farkı sabittir (1).
Bu tür diziler ikinci dereceden bir genel terime sahiptir. Genel terim formülü aşağıdaki gibidir:
a_n = An2 + Bn + C
Şimdi n=1,2,3 için terimleri yerine koyup A, B ve C'yi bulalım:
- a1 = A(1)2 + B(1) + C = A + B + C = 3
- a2 = 4 = 4A + 2B + C
- a3 = 6 = 9A + 3B + C
Denklemler:
- A + B + C = 3
- 4A + 2B + C = 4
- 9A + 3B + C = 6
Bu üç denklemden A, B ve C bulunur:
- İkinci denklemden birinciyi çıkaralım:
(4A - A) + (2B - B) + (C - C) = 4 - 3
3A + B = 1
- Üçüncü denklemden birinciyi çıkaralım:
(9A - A) + (3B - B) + (C - C) = 6 - 3
8A + 2B = 3
- İlk denklem sistemini çözelim:
- 3A + B = 1 → B = 1 - 3A
- 8A + 2B = 3 → 8A + 2(1 - 3A) = 3 → 8A + 2 - 6A = 3 → 2A = 1 → A = 0.5
- B = 1 - 3×0.5 = 1 - 1.5 = -0.5
- Birinci denklem: A + B + C = 3 → 0.5 - 0.5 + C = 3 → C = 3
Genel terim:
a_n = 0.5 n2 - 0.5 n + 3
25. terim için n=25 yerine koyarız:
a25 = 0.5 × 252 - 0.5 × 25 + 3 = 0.5 × 625 - 12.5 + 3 = 312.5 - 12.5 + 3 = 303
Cevap:
- Genel terim: a_n = 0.5n2 - 0.5n + 3
- 25. terim: 303