Karagöz ile Hacivat, Osmanlı döneminden gelen ve Türk kültüründe önemli bir yeri olan Karagöz-Hacivat gölge oyunu karakterleridir. Bu ikili, geleneksel gölge tiyatrosunun baş kahramanlarıdır ve halk arasında komedi unsurlarıyla dolu sohbetleri ve mizahi diyaloglarıyla tanınırlar.
Karagöz, genellikle doğrudan ve esprili tavırlarıyla halkı güldürürken; Hacivat ise daha eğitimli, kibar ve ağır konuşan bir kişilik olarak Karagöz’ün sözlerine karşı tepkiler verir. İkili arasındaki bu zıtlık, oyunun temel mizah kaynağını oluşturur.
Ortak hayatları, Karagöz’ün sade ve açık sözlü olması, Hacivat’ın ise dolaylı ve nazik konuşması üzerine kurulu; gündelik yaşam, sosyal meseleler ve insan ilişkileri üzerine yaptıkları esprilerle seyirciyi hem eğlendirir hem düşündürür.
Toplumsal eleştiriyi komik bir dille sunan bu oyunlar, Osmanlı döneminde özellikle Ramazan ayında halk arasında yaygın olarak sergilenirdi ve kültürel bir miras olarak günümüzde de önemini korumaktadır.